(مراسم تجليل از استاد احمد ابراهيمي (خواننده) و فريدون حافظي (نوازنده تار

استاد احمد ابراهیمی (خواننده)

در اين مراسم که با حضور هنرمندان برجسته درعرصه موسيقي و علاقه مندان اين هنر برگزار شد ،محمد سرير مديرعامل خانه موسيقي در خصوص کم و کيف برگزاري مراسم تجليل ازهنرمندان برجسته در عرصه موسيقي گفت : تجليل از يک عمر فعاليت بي وقفه برخي از هنرمندان در عرصه موسيقي از جمله برنامه هايي بود که در خانه موسيقي انجام مي شد اما بنا به دلايلي در يک دوره زماني مراسم تجليل از هنرمندان به تعويق افتاد تا اين که تصميم گرفتيم پس از نوگشايي خانه موسيقي، اين مراسم را بار ديگر از سر گيريم تا شايد قدردان گوشه اي از فعاليت هاي اساتيد موسيقي باشيم. سپس داريوش پيرنياکان نوازنده تار درخصوص شيوه نوازندگي فريدون حافظي گفت : زماني که نوجوان بودم با صداي ساز فريدون حافظي از طريق راديو آشنا شدم، در آن زمان اساتيدي چون جليل شهناز، فرهنگ شريف و استاد مجد در راديو تکنوازي تار مي کردند و من همه را با علاقه بسيار مي شنيدم. در اين بين حافظي از تک نوازان پر قدرت تار بود. با گذشت زمان رفته رفته با اين نواخت ها بيشتر آشنا شدم و آنها را دنبال کردم و به جايي رسيدم که صداي تار اين استاد گرانقدر را مي شناختم و به اصطلاح امضاي ايشان پاي اثر بود.

استاد فریدون حافظی (نوازنده تار)

پيرنياکان افزود : آموزش يکي از پايه هاي اصلي هنر موسيقي است که مردان بزرگي در اين عرصه تلاش هاي بسياري کردند، تا چراغ اين هنر خاموش نشود ،به جرات مي گويم که استاد فريدون حافظي از جمله مردان بزرگ هنر موسيقي ايراني است. فريدون حافظي استاد موسيقي و نوازنده برجسته تار نيز ضمن قدرداني از برگزار کنندگان اين مراسم گفت : بزرگداشت هاي بسياري توسط سازمان ها و نهادهاي فرهنگي به مناسبت هاي مختلف براي من برگزار شده است .در سال 1372 به پاس 50 سال نوازندگي من در راديو برنامه اي به مديريت استاد تجويدي برگزار شد. در سال 1386 هم برنامه ديگري ترتيب داده شد که در آن برنامه استاد فخرالديني همراه با ارکستر موسيقي ملي، برخي از آهنگ هاي مرا اجرا کردند امروز هم خوشحالم که در خانه خودم خانه موسيقي، اين مراسم برگزار مي شود. حافظي پس از پايان صحبت هاي خود، به درخواست حاضران در سالن، ساز خود را برداشت و قطعه اي در دستگاه همايون، با بداهه خواني نصرا... ناصح پور اجرا کرد که مورد استقبال قرار گرفت. در ادامه اين مراسم دکتر محمد سرير مديرعامل خانه موسيقي و حسين دهلوي موسيقي دان، لوح تقدير استاد فريدون حافظي را تقديم کردند. حميد رضا نوربخش خواننده موسيقي ايراني در ادامه اين مراسم، به مقام استاد احمد ابراهيمي در حوزه آواز اشاره کرد و گفت : صداي استاد ابراهيمي حکايت از صفا و خلوص و پاکي شخصيت و منش ايشان دارد. بايد جدا از هنر موسيقي از اين مرد درس اخلاق گرفت. نوربخش به ويژگي آواز ابراهيمي اشاره کرد و گفت : يکي از ويژگي هاي بارز استاد احمد ابراهيمي اشراف کامل او به حوزه شعر و ادبيات است چرا که اين استاد شيوه تلفيق شعر و موسيقي را به خوبي مي داند و به ظرايف آن آشنا است. پس از پايان صحبت هاي حميد رضا نوربخش ،استاد ابراهيمي ضمن سپاس از حاضرين گفت : خوشحالم که در خانه خودم و در جمع دوستان هستم و فرصت را غنيمت مي شمارم و به جاي پرگويي قطعه اي را مي خوانم .

در پايان اين مراسم استاد ابراهيمي به همراه دو نوازنده تار و تنبک، قطعاتي را خواند که مورد استقبال تماشاگران حاضر در خانه موسيقي قرار گرفت. در ادامه استاد مصطفي کمال پورتراب و داوود گنجه اي، هديه استاد ابراهيمي را تقديم کردند. پس از تقدير ازاين دو استاد ، آلبوم موسيقي ويژه کودکان در دو سي دي به نام هاي"سبدسبد گل" و "شادي مي آد به خونه" اثر مهدي آذرسينا رونمايي شد و پس از پخش يک قطعه آن ، مصطفي کمال پورتراب در باره ويژگي هاي اين آلبوم صحبت کرد. پايان بخش اين مراسم، به نوازندگي کمانچه هادي منتظري و آواز قاسم رفعتي اختصاص داشت.

گزارشی از شب پاياني (شب سوم) کنسرت محمدرضا لطفي

سومين اجرا از کنسرت استاد محمد رضا لطفي و گروه هاي سه گانه شيدا با حضور گروه هاي همنوازان شيدا و بانوان روي صحنه به پايان رسيد. در شب سوم و پاياني کنسرت محمد رضا لطفي و گروه هاي سه گانه شيدا دو گروه همنوازان شيدا و بانوان شيدا به سرپرستي استاد و خوانندگي محمد معتمدي قطعات و آوازهايي در بيات ترک ، کرد بيات، اصفهان و شور نواختند. این کنسرت با 45 دقیقه تاخیر همرا بود که اعتراض حضار را در پی داشت....

بخش نخست: اجراي گروه همنوازان شيدا

همنوازان شيدا با ترکيب نوازندگان شب نخست خود به سرپرستي محمد رضا لطفي قطعات جديدي را که ساخته اين استاد موسيقي ايراني در بيات ترک و کرد بيات بود را نواختند.

محمد معتمدي در اجراي سوم نيز چون دو اجراي پيشين خود با قدرت ظاهر شد و قطعات و آوازها را به گونه مناسبي اجرا کرد.

استاد محمد رضا لطفي در اين اجراي گروه شيدا بيشتر تکنوازي ها را خود نواخت و جواب آوازها را داد که نشان از هوشمندي او در توجه به خواست مخاطب است.

در شب هاي اول و دوم مجموعه برنامه هاي گروه هاي سه گانه شيدا،استاد خود به بداهه نوازي پرداخته بود و در اجراهاي گروهي، بخش تکنوازي ها و جواب آوازها را با اعتمادي قابل توجه به هنرمندان جواني چون، هوشمند عبادي(ني)، مازيار شاهي(تار)، آريا محافظ(سنتور)، هادي آذرپيرا(عود)،بهاره فياضي(تار)، ساناز ستار زاده(تار)، نسترن هاشمي(سنتور) سپيده مشکي(سه تار)، نيلوفر حبيبيان(قانون) و فريما موفقي(کمانچه)سپرده بود.

به همين دليل شب سوم و پاياني جاي خالي خود را با اجراي تکنوازي ها و جواب آوازها به خوبي هر چه تمام تر پر کرد.

همنوازان شيدا مانند شب نخست خود با قدرت ظاهر شد و قطعات را به دقت نواختند. پيش در آمد «اميد»، ساز و آواز در گوشه هاي در آمد، چهار مضراب « شورآفرين»، آواز در گوشه هاي داد و شکسته، قطعه دلتنگي در کرد بيات و تصنيف يا دوست مجموعه آوازها و قطعاتي بود که اين گروه در بخش نخست اجرا کرد.


بخش دوم: اجراي گروه بانوان شيدا

به جرأت مي‌توان گفت گروه بانوان شيدا يکي از برترين گروه هاي موسيقي ايراني است. هماهنگي، حجم ارکستر و حضور تکنوازان برجسته در اين گروه سبب اين مهم است.

اما استاد اين بار به همراه گروه همنوازان شيدا "سه تار" نواخت. شور و حالي که در سه تار نوازي او وجود دارد و شيوه مخصوصي که او در نواختن اين ساز دارد، حتي در مقايسه با اساتيد قديمي تر او چون، فروتن، عبادي، برومند، در گاهي ، صبا، هرمزي و ... مخاطبان را بيشتر به شيوه سه تار نوازي اش معتقد مي کند.

از همه اساتيد سه تار نوازي قديم ايران لحني در آن هست. حتي از عبادي که به ظاهر از شيوه نوازندگي استاد دور است.

گاه نيز از سه تار او نغمه دوتار و حالات خاص موسيقي شرق خراسان به گوش ميرسد. گمان مي کنم سه تار و کمانچه ساز خلوت و تنهايي استاد باشند که اين چنين به گوش مي رسند.

در مضراب اول چنان مطلع يک غزل قوي و پرمحتوي سه تار او توجه ها را به خود جلب کرده و مخاطب را مجاب به شنيدن مي کند.

لطفي در لحظه اي که بوجود آوردن آن مختص خود اوست از اصفهان به شور رفت. او متانت شور را با درايت خود به خوبي نشان داد و فضا را عوض کرد.

اجراي اصفهان در کوک «فا» و شور در کوک «دو» براي يک خواننده کار آساني نيست، اما معتمدي به خوبي از عهده آن بر آمد و نقاط طلايي صداي خود را نشان داد.

معتمدي نشان داد که در کنار استاد طي 4 سال گذشته پيشرفت خوبي کرده است.

کنسرت گروه هاي سه گانه شيدا و محمدرضا لطفي با اجراي قطعه پنج ضربي اي عاشقان به پايان رسيد و باز هم لطفي ثابت کرد شاگردي خلاق و امانت دار براي اساتيد خود چون برومند و دوامي و استادي کوشا ، هنرمند، باسواد و دلسوز براي شاگردان خود است.

اولين شب از كنسرت گروه‌هاي «سه‌گانه شيدا» به هوشنگ ابتهاج (ه.ا. سايه) تقدیم شد

در شامگاه باراني تهران، محمدرضا لطفي سپيدپوش با همراهي احمد مستنبط (نوازنده تنبك) و مهرزاد هويدا (نوازنده دف) به روي صحنه‌ آمد.

 حاضران به احترامش دقايقي ايستادند و او را تشويق كردند.

 سپس محمدرضا لطفي با بداهه ‌نوازي تارش به اجراي برنامه پرداخت كه در بخش‌هايي، آوازش تارش را همراهي مي‌كرد.

 احمد مستنبط با تنبك و مهرزاد هويدا با دف در بخش‌هايي از اجرا، لطفي را همراهي كردند.

 برنامه با تاخير 30دقيقه‌ ای و طبق روال معمول برنامه‌هاي هنري، ساعت 21:30 آغاز شد.

 لطفي در اجرايش خواند: «بيا بيا دلدار من دلدار من / درآ درآ در کار من در کار من / تويي تويي گلزار من گلزار من / بگو بگو اسرار من اسرار من» و با قطعه‌ «اي يار من اي يار من اي يار بي‌زنهار من / اي دلبر و دلدار من اي محرم و غمخوار من / ايران من ايران من ....» بخش اول به پايان رسيد.

 بعد از تنفسي 30دقيقه‌ ای، در بخش دوم محمدرضا لطفي با همراهي گروه 15نفره‌ «همنوازان شيدا» به روي صحنه آمد.

 لطفي تارش را به دست گرفت و نواخت. محمد معتمدي خواند و ديگر اعضاي گروه «همنوازان شيدا»، فرخ مظهري (تار)، حميد سكوتي (سه‌تار)، آرش غفاري (تار)، مازيار شاهي (تار)، آريا محافظ (سنتور)، عيسي شكري (دايره)، هوشمند عبادي (ني)، سينا دانش (كمانچه)، سامان نوروزيان (كمانچه)، مهرزاد هويدا (دف)، محمدمهدي كريمي (دف)، صمد برقي (كمانچه)، هادي آذرپيرا (عود) و احمد مستنبط (تنبك) نواختند.

 پيش‌درآمد «اميد» (با تقديم به فرزندش «اميد»)، ساز و آواز «گوشه‌هاي درآمد»، چهارمضراب شورآفرين «گوشه داد‌ و شكسته» ساز و آواز، قطعه كرد بيات «دلتنگي» همراه با آواز فرود به بيات ترك، تصنيف «يا دوست» در اين بخش اجرا شد.

 در بخش‌هايي از برنامه، مازيار شاهي (‌تار)، آريا محافظ (سنتور)، هادي آذر‌پيرا (عود)، هوشمند عبادي (ني) و احمد مستنبط (تنبك) به تك‌نوازي پرداختند.

 به گزارش ايسنا، با پايان اجراي قطعات، گروه سالن را ترك كردند؛ اما با تشويق پياپي تماشاگران به روي صحنه آمدند و قطعه‌ي «مژده بده! مژده بده! يار پسنديد مرا / سايه‌ او گشتم و او برد به خورشيد مرا / جان بلاديده منم، گريه‌ خنديده منم / يارپسنديده منم، يار پسنديد مرا / کعبه منم، قبله منم، سوي من آريد نماز...» اجرا شد.

 همان‌طور كه محمدرضا لطفي در نشست خبري گفته بود، سه شب كنسرت گروه «همنوازان شيدا» قرار است كاملا متفاوت باشد.

 شب دوم برنامه، بداهه‌نوازي محمدرضا لطفي با تنبك احمد مستنبط همراه خواهد بود و در بخش دوم با پاسداشت از شيوه‌ طاهرزاده در دستگاه همايون با خوانندگي امير اثني‌عشري، گروه بازسازي شيدا مي‌نوازد و در بخش دوم، گروه بانوان شيدا با خوانندگي محمد معتمدي به سرپرستي و آهنگسازي محمدرضا لطفي مي‌نوازند.

 شب سوم كه اول خردادماه است، گروه بانوان شيدا با سرپرستي، آهنگسازي و تك‌نوازي محمدرضا لطفي و خوانندگي محمد معتمدي برنامه اجرا مي‌كنند و در بخش دوم نيز گروه «همنوازان شيدا» به اجراي برنامه مي‌پردازد.

 به گزارش ايسنا، محمدرضا لطفي در بروشور برنامه‌ كنسرت گروه «سه ‌گانه شيدا» نوشته است: «كنسرت اخير گروه‌هاي سه‌گانه شيدا در اين برنامه دو اثر جديد را ارائه مي‌كند. كليه‌ قطعات گروه همنوازان شيدا در سال 88 ساخته شده كه هنوز به صورت صوتي و تصويري در اختيار قرار نگرفته و مجموعه‌ «اي عاشقان» در طول 30 سال ساخته و چيدمان شده كه گروه بانوان شيدا آن را اجرا مي‌كنند.

 قطعه‌ اميد كه در آواز بيات ترك به اجرا درمي‌آيد، در يك بعد ضربي بلند هيجده‌ضربي ساخته شده كه انتهاي دور سازهاي كوبه‌يي اين دور را مي‌بندند. اگرچه ضرب قطعه‌ اميد هيجده‌تايي است؛ اما تركيب يا ميزان‌بندي آن در بافت ريتميك آن متفاوت است. دور زرين قطعه با تركيب (دو، سه، سه)، (دو، سه) و (دو، سه) آرايش يافته است كه مجموعه يك ميزان به سه بخش تقسيم مي‌شود. در دوره‌هاي اخير پس از تغيير بنياد‌هاي اجتماعي و فرهنگي بخصوص در پايتخت تهران ضرب‌هاي بلند ادواري كاربرد خود را از دست داد.

 پس از انقلاب تعداد زيادي از تنبك ‌نوازان و آهنگسازان تلاش كردند تا تنوع خوبي به ضرب‌ها بدهند. بايد توجه داشت كه ضرب‌هاي ادواري تنها به معادلات رياضي تبديل نشوند. هر دوري بايد آهنگي مناسب و شايسته را دربر گيرد تا كاربرد موسيقيايي بيابد. در اين زمينه افرادي مانند جناب رجبي و ناصر فرهنگ‌فر و دانشجويان اين دو  بزرگ تلاش‌هاي ارزنده‌اي را در اين راه نموده‌اند. فرم قطعه‌ «اميد» جديد است و شادروان پرويز مشكاتيان و حسين عليزاده تلاش‌هاي بسيار توانمندي را در اين زمينه به انجام رسانيده‌اند. قرار بود كه تصنيف اين برنامه را جناب اميرهوشنگ ابتهاج بسرايند و نوار آن را اينجانب به ايشان دادم؛ اما متاسفانه راهي آلمان شدند و به خاطر طول مسافرت‌شان عملي نشد. قرار بود ما اين برنامه را به پاس خدمات ارزنده‌ ايشان و با حضور ايشان عملي كنيم كه متاسفانه اين افتخار نصيب ما نشد. به هرحال ما در اين برنامه از اشعارشان استفاده كرده‌ايم و اين برنامه را به ايشان تقديم مي‌كنيم و اگر خدا خواست، كار ديگري را همراه با ايشان به مردم عزيز ارائه خواهيم كرد.

 كار گروه بازسازي اجرايي است جديد كه در اين كنسرت ارائه مي‌شود. در اين برنامه آواز طاهر‌زاده به‌وسيله آقاي اثني عشري بازسازي شده و در لابه‌لاي اين آواز زيبا قطعاتي به ضرورت مي‌آيد كه از ساخته‌هاي اساتيد شناخته‌ شده و قديمي است كه اميد است كه مورد توجه شما قرار گيرد. آثار بازسازي‌ شده به گوش حساس‌تر و توجه بيش‌تر نياز دارد؛ چرا كه مدت‌هاست اين نوع موسيقي شنيده نمي‌شود. هميشه كارهاي گذشته به خاطر نثر قديمي‌اش مشكل‌تر مورد پذيرش مردم قرار مي‌گيرد؛ به همين دليل بايد راديو و تلويزيون و رسانه‌هاي جمعي بهاي بيشتري به اين جوانان عاشق بدهند.»

 مجموعه كنسرت‌هاي سه شب گروه «همنوازان شيدا» به اميرهوشنگ ابتهاج (ه. ا. سايه) - شاعر پيشكسوت - تقديم شده است.

مرور واکنش نسبتا تند یک سایت به مستند محمدرضا شجریان در بی بی سی و تلویزیون استرالیا

سایت خبری تحلیلی استقامت حتی قبل از پخش مستند استاد شجریان از تلویزیون فارسی بی بی سی با انتشار یادداشتی از مواضع اخیر شجریان انتقاد کرده و به تشریح سیر دگردیسی!!!!! شجریان پرداخته است.

این سایت در یادداشت خود اگر چه به تمجید از صدای شجریان پرداخته ولی به شدت از مواضع اخیر شجریان انتقاد کرده است .

به نقل از وبلاگ محمد تاجیک متن کامل این یادداشت به شرح زیر است :

اخیرا فیلم مستندی از یکی از کنسرتهای محمد رضا شجریان توسط شبکه بی بی سی فارسی و به تهیه کنندگی صادق صبا تهیه شده که قرار است درآستانه سالگرد انتخابات 22 خرداد از این شبکه پخش شود. از سوی دیگر شجریان چند روز پیش نیز گفت و گویی با شبکه تلویزیونی استرالیا داشت که در آن گفتگو شجریان همچنان در حمایت از فتنه گران سخنانی به زبان رانده است.شجریان که از وی بعنوان استاد صدای ایران!یاد می شود در این گفت و گو مدعی شده که حاضرم بخاطر مردم زندان هم بروم! البته وی نگفته که به چه دلیل می خواهد زندان برود؟ آیا او خود را در سطح حامیان فتنه گر و تفرقه افکنان می داند یا نه؟

مواضع و رفتارهای دو، سه سال اخیر شجریان بویژه پس از انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری،برخی ازدوستداران ایشان را به شدت نگران کرده است که آیا شجریان همچنان دوست دارد در دایره نظام باقی بماند یا خیر؟ اینکه انسان فارغ از هر شغل و منصب و منزلتی، ‌نسبت به تحولات سیاسی - اجتماعی پیرامونش حساس باشد و دغدغه داشته باشد، ‌امری است پسندیده و درخور ستایش. ‌اما کیفیت بیان این دغدغه (فارغ از درستی یا نادرستی آن) امری است مهم و البته حساس.

‌اما آقای شجریان باید بداند که عرصه سیاست، ‌کمی با هنر و موسیقی و سازسازی متفاوت است. ‌برای استاد شدن در موسیقی، ‌باید هزاران اشتباه و خطا را تجربه کنی، ‌اما در سیاست شاید اولین اشتباه، ‌آخرین اشتباه باشد!

سیر دگردیسی!

بنابراین گزارش روال منطقی انحراف فکری شجریان و دگردیسی وی از سال 60 به بعد، چنین فرجامی را محتوم جلوه می‌داد.بیشتر انسان‌ها فرازی دارند و فرودی ابدی، برخی هم فرودی دارند و سپس فرازی ابدی، دسته اول بیچارگان‌اند و دسته دوم رستگاران.

کسی نیست که اندک آشنایی با موسیقی داشته باشد و شجریان را نشناسد. اما شجریان چه بود و چه شد؟!!!!! شجریان همان کسی است که به گفته خود در همان اوان نوجوانی و هنگام تظاهرات‌ خیابانی علیه رژیم پهلوی نقش قاری قرآن معترضان به رژیم پهلوی را بر عهده داشت و در همین دوره و در میان مردم مشهد محبوبیت فراوانی به دست آورد.

شجریان در حدود سال‌های 56 و 57 نیز به گفته خود به دلیل ابتذال در رادیو و تلویزیون، صدا و سیمای آن روز را رها کرد و از اجرای برنامه استعفا داد. اما پس از انقلاب اسلامی در سال 57 که همه اقشار جامعه در آن حضوری فعال داشتند؛ بسیاری از خوانندگان پیش از انقلاب، بعد از انقلاب یا نتوانستند یا نخواستند با مردم همراه شوند و در میان چهره‌های نامدار،‌تنها 2 تن خواستند که به این موج بپیوندند.

شجریان و ناظری با تاثیر گرفتن از حرکات انقلابی محمدرضا لطفی نوازنده تار و آهنگساز برجسته و همچنین هوشنک ابتهاج (سایه) وارد این عرصه شده و آثار انقلابی بسیاری را در این دوره خلق کردند که "سپیده " معروف نیز محصول همین دوران است: ایران ای سرای امید، بر بامت سپیده دمید...، رزم مشترک، جانباز، میهن، برادر غرق خونه و ... نیز توسط شجریان با همکاری گروه‌های شیدا و عارف در این دوران ساخته شدند و به اینها اضافه کنید کنسرت‌های وی با استاد فرامرز پایور که اکثرا مضمونی انقلابی داشتند که از جمله آنها تصنیف زیبای از خون جوانان وطن لاله دمیده، بود. اما شجریان رفته رفته و آرام آرام همچون سایر مدعیان هنر در آن سالها مانند مخملباف و ...تغییر جهت می‌داد و به سویی دیگر حرکت می‌کرد کاست بیداد شجریان با همراهی پرویز مشکاتیان در اوایل دهه 60 تغییر جهت نسبتاً محسوسی را در شجریان خبر می‌داد.

شجریان پس از این سال‌ها، آستان جانان، شب سکوت کویر، شب وصل، معمای هستی، دل مجنون، نوا، در خیال، خلوت گزیده، آهنگ وفا، بوی باران و چند اثر دیگر را در کنسرهای مختلف خود خواند و هر چند اکثرا در ظاهر نمایه‌ای عاشقانه و بعضا عارفانه داشتند اما همگی از یک سیر فکری آرام شجریان حکایت داشتند و اختتام این سیر به آثار زمستان است و فریاد غیرمنتظره نبود، از این روی می‌توان گفت که نه تنها اقدامات اخیر محمدرضا شجریان تعجب آور نبود، بلکه روال منطقی انحراف فکری وی از سال 60 به بعد، چنین فرجامی را محتوم جلوه می‌داد.

در نهایت اینکه هر چند شجریان از صدایی زیبا برخوردار است اما عدم بینش سیاسی، از وی چهره‌ای به جای گذاشته که به راحتی مورد سوءاستفاده بیگانگان قرار گیرد.