شاه‌آبادی : امیدوارم ندای کارشناسان مدیران را هشیار کند

به گزارش ستاد خبری هفتمین جشنواره موسیقی نواحی، تالار وحدت از ساعت 21 دیشب میزبان علاقه‌مندان و هنرمندانی بود که در آیین پایانی جشنواره موسیقی نواحی حاضر شده بودند.

مراسم دیشب پس از پخش سرود ملی ایران با تلاوت آیات قرآنی در یکی از مقام‌های موسیقی نواحی ایران آغاز شد تا اکبر عالمی به عنوان مجری مراسم، به پشت تریبون بیاید و شروع مراسم را اعلام کند. او از جهانگیر نصری اشرفی دبیر جشنواره دعوت کرد به روی صحنه بیاید و گزارش جشنواره هفتم موسیقی نواحی را برای حاضران ارائه کند.

 اشرفی در ابتدای سخنانش گفت: بدیهی است ساز و کار طراحی شده در جشنواره هفتم بی استفاده از تجارب گرانسنگ جشنواره های پیشین خاصه جشنواره های خاطره انگیزی که به میزبانی مسئولان و مردم مهربان کرمان و درایت هنرمند ارجمند جناب آقای درویشی برگزار گردید ممکن نبود.

 او در ادامه افزود: متأسفم که این فرصت اندک ، مجالی برای نام بردن از ده ها تن از دوستان فرهیخته ام باقی نمی گذارد که بی وجود آنان هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ، دست کم در این سطح و کیفیت قابل عرضه نبود. همه این کوشش ها در جهت برگزاری جشنواره ای صورت پذیرفت که ماهیتا" به موسیقی فرهنگ ها و پاره فرهنگ های ایرانی و داستان های خنیایی اختصاص دارد.

 اشرفی با اشاره به اینکه انکشاف وجوه بسیار گستردۀ موسیقی قومی – عشایری که محصول قرن‌ها و شاید چند هزاره تعامل و تلفیق دستاوردهای ذوقی و اجتماعی مردم ایران است افزود: تنها به اتکای تحقیقات پراکندۀ معدودی از محققان میسر نیست. بنابراین کشف همۀ جنبه‌ها و ویژگی‌های منحصر به فرد آن با استفاده از دانش همۀ آگاهان و عالمان فرهنگ و قوم موسیقی‌شناسان و با بهره‌برداری از پژوهش‌های نظام‌مند و مستمر محققان به ویژه جلب همکاری پژوهشگران محلی امکانپذیر است.

 دبیر هفتمین جشنواره موسیقی نواحی افزود: طی شش روز از افتتاح جشنواره در کرمان و اختتام آن در تهران علاوه بر اجراهای صحنه ای  گروه های موسیقی که در تالارهای مختلف تهران و کرمان در جریان بود، جمعی از شاخص ترین خنیاگران اقوام و عشایر ایرانی و نیز خنیاگرانی برگزیده از کشورهای گرجستان ، جمهوری آذربایجان ، تاجیکستان، افغانستان و ازبکستان در مباحث کارگاهی و سخنرانی های دانشگاه تهران ، خانه موسیقی و نیز تالار رودکی اصیل‌ترین و قدیم‌ترین منظومه‌ها و داستان‌های موسیقایی و خنیایی را برای پژوهشگران ، موسیقی شناسان ، دانشجویان و علاقمندان به موسیقی خنیایی به اجرا در آوردند تا این رویداد دست کم بازتاب بخشی از ماهیت ارجمند خنیاگری ایرانی باشد.

 پس از سخنرانی دبیر جشنواره گروه عاشیق‌لار به سرپرستی احد ملکی موسیقی عاشقی آذربایجان را برای حاضران در سالن اجرا کردند. سپس حمید شاه‌آبادی معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی روی صحنه رفت و سخنرانی خود را اینگونه آغاز کرد: خوشحالم که کاروان موسیقی نواحی در کشور دوباره به راه افتاده است. امیدوارم با نگاه تیزبینانه همه شما هنردوستان نه تنها از حرکت باز نایستد بلکه بر رونقش افزوده شود.

 شاه‌آبادی افزود: از همه عزیزانی که در برگزاری این جشنواره بزرگ سهیم بوده‌اند تقدیر و تشکر می‌کنم. به ویژه از آقای ترابی سرپرست دفتر موسیقی که در دوران مدیریت یک‌ساله‌شان با برگزاری این جشنواره برگ زرینی بر تارک موسیقی افزود و نشان داد که بسیاری از کارهایی که به دلایل مختلف بازمانده بود با نگاهی تیزبینانه قابل اجرا است. از ارکستر ملی گرفته تا جشنواره موسیقی نواحی.

 معاون هنری وزارت ارشاد با اشاره به اینکه اقوام مختلف کشور ما همچون دانه‌های تسبیح در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند، افزود: موسیقی به سان نخ تسبیح این اقوام را درکنار یکدیگر متحد کرده است. جا دارد این جشنواره بتواند به عنوان منشأ خیر و برکت به یکپارچگی و اتحاد ملت ما کمک کند.

 او ادامه داد: یک جشنواره وقتی مهم‌ و تأثیرگذار است که آینده‌اش نیز ترسیم شود. آنچه به عنوان جشنواره موسیقی نواحی برگزار شد، یک قطعه از پازل موسیقی نواحی است. باید دیگر قطعات این پازل هم در آینده نزدیک تکمیل شود تا پازل عظیم موسیقی نواحی شکل بگیرد.

 شاه‌آبادی با اشاره به اینکه باید آسیب‌شناسی جدی در حوزه موسیقی نواحی شکل بگیرد، افزود: این آسیب شناسی می‌تواند راه و رسم موسیقی نواحی را بهتر ترسیم کند و نشان بدهد.

 او افزود: قطعاً بزرگان موسیقی نواحی در این باب کوشیده‌اند اما آنچه در این حوزه مغفول مانده، یک سیاست کلان و جامع است. این سیاست باید به حدی باشد که موسیقی نواحی در سبد شنیداری مردم جای بگیرد و نقش ایفا کند. شاید آن نقطه تعالی را خوب ترسیم نکرده‌ایم.

 شاه‌آبادی درادامه با اشاره به اینکه نباید به برگزاری جشنواره اکتفا کنیم، افزود: باید بزرگان این حوزه را حفظ و صیانت کنیم. اما همین که این موضوع به خطر افتاد تلقی کرده‌ایم یک گام به عنوان جشنواره کافی است. همین که در سال‌های اخیر حرکت‌هایی شده و آثار چهره‌های دورافتاده ثبت و ضبط شده  این اقناع را برای ما به وجود آورده که داریم کار خوب و مناسبی انجام می‌دهیم.

 او افزود: اما من فکر می‌کنم حفظ گلخانه‌ای موسیقی نواحی فقط یک گام است. اگر به این حفظ گلخانه‌ای اکتفا کنیم به این معنا است که ایستاده‌ایم و به ایستایی نیز اکتفا کرده‌ایم.

 شاه‌آبادی در ادامه سخنانش با بیان اینکه در شرایطی قرار داریم که هنر ایران را موسیقی‌های سخیف مورد هجمه قرار داده‌اند، افزود: ما نتوانسته‌ایم ذائقه موسیقایی ملت را در برابر این هجمه‌ها محافظت کنیم و این نشان می‌دهد که به حداقل ها رضایت داده‌ایم.

 معاونت هنری وزارت ارشاد ادامه داد: من نمی‌گویم بیایید و آثار تلفیقی ارائه دهید تا از این طریق موسیقی نواحی وارد سبد شنیداری خانواده‌ها شود. سخنم این است که همین جشنواره باشکوه با استقبال با شکوهی که در همین تالار وحدت برگزار شد برای ما کافی است که بدانیم اگر بسترها برای اجرای عمومی فراهم شود قطعاً مورد استقبال و حمایت علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.

او افزود: جا دارد نگاه ما در حوزه موسیقی نواحی از برگزاری جشنواره فراتر رود تا حضور موسیقی نواحی را در زندگی روزمره مردم شاهد باشیم. و نگاه تدافعی فعلی به نگاه بلندمدت تبدیل شود. امیدوارم صدا و ندای کارشناسان و همه کسانی که در این حوزه دستی بر آتش دارند، مدیران را هشیار کند.

 شاه‌آبادی در پایان سخنانش گفت: جا دارد از جناب استاد درویشی و همه کسانی که برای موسیقی نواحی کشور زحمت کشیده‌اند مثل جهانگیر نصری اشرفی تشکر کنم.

 اما پس از سخنرانی شاه‌آبادی گروه موسیقی رزیف از استان هرمزگان به اجرای برنامه پرداختند که مورد استقبال شدید قرار گرفت. سپس با حضور شاه‌آبادی، ترابی، نوربخش و نصری اشرفی روی صحنه، کلیپ تجلیل و تقدیر از پیشکسوتان موسیقی نواحی پخش شد. پس از پخش این کلیپ سیدقدمیار حسینی، محمدرضا اسحاقی، غلام‌شاه قنبری، محمداسحاق بلوچ‌نسب و ایرج رحمانپور لوح تقدیر را از دستان مسوولان برگزارکننده دریافت کردند. وقتی سیدقدمیار حسینی خنیاگر 117 ساله کرمانشاه تقدیر می‌شد حاضران برای دقایقی به طور ایستاده او را تشویق می‌کردند.

پس از مراسم تقدیر، سهراب محمدی، محمدرضا اسحاقی، محمداسحاق بلوچ‌نسب و علی‌محمد بلوچ هر یک به مدت پنج دقیقه سه اجرای خنیایی کوتاه را برای حاضران اجرا کردند.

پایان‌بخش مراسم اختتامیه دیشب اجرای گروه سازینه بود. این گروه به سرپرستی پیمان بزرگ‌نیا چهار موسیقی از قوم‌های قشقایی، بختیاری، بویراحمدی و لری را به صورت تلفیقی اجرا کردند که به شدت با تشویق حاضران مواجه شد.

متن کامل گزارش دبیر هفتمین جشنواره موسیقی نواحی در مراسم اختتامیه

مراسم اختتامیه هفتمین جشنواره موسیقی نواحی،دیروز چهارشنبه (28 اردیبهشت) با ارائه گزارشی توسط دبیر این جشنواره از نحوه برگزاری آن برگزار شد.

به گزارش ستاد خبری هفتمین جشنواره موسیقی نواحی، جهانگیر نصری اشرفی در این گزارش که در تالار وحدت برای حاضران در اختتامیه بیان می شد گفت:

بسمه تعالی

با عرض سلام و سپاس و ادب به حضور همه ی حاضرین فرهیخته ، موسیقی شناس و هنردوست0

  پیش از هرچیز از همه ی اساتید ، خنیاگران ، سخنرانان و سخنورانی که دعوتم را جهت حضور و همکاری در این جشنواره پذیرفته اند فروتنانه سپاسگزاری می نمایم.

بدیهی است ساز و کار طراحی شده در جشنواره ی هفتم بی استفاده از تجارب گرانسنگ جشنواره های پیشین خاصه جشنواره های خاطره انگیزی که به میزبانی مسئولان و مردم مهربان کرمان ودرایت هنرمند ارجمند جناب آقای درویشی برگزار گردید ممکن نبود.

اگرچه بستر این تعامل و همدلی در اثر توجه و اهتمام ویژه ی معاون محترم امور هنری جناب آقای دکتر شاه آبادی و همکاران عالیقدر ایشان در راه اندازی مجدد جشنواره ی موسیقی نواحی ایران  مقدور گردید و اینجانب از طرف خود و خنیاگران و هنرمندان شرکت کننده در این جشنواره به خاطر افروختن این چراغ روشنی بخش، از ایشان سپاسگزاری می نمایم.

متأسفم که این فرصت اندک ، مجالی برای نام بردن از ده ها تن از دوستان فرهیخته ام باقی نمی گذارد که بی وجود آنان هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ، دست کم در این سطح و کیفیت قابل عرضه نبود. همه ی این کوشش ها در جهت برگزاری جشنواره ای صورت پذیرفت که ماهیتا" به موسیقی فرهنگ ها و پاره فرهنگ های ایرانی و داستان های خنیایی اختصاص دارد.

صاحبنظران کم و بیش به اهمیت جشنواره‌های موسیقی (قومی-عشایری) به عنوان مقوله¬ای راهبردی در حوزه فرهنگ و هنر تاریخی و شفاهی کشور واقف هستند.

مسئله این است که در جامعه عمدتاً شفاهی ایران انواع موسیقی قومی-عشایری همچون خط و الفبایی نامرئی و در قالب مکاتب فاخر و ارجمند هنری، حامل و ناقل بخش مهمی از دستاوردها و دانش معنوی تاریخ اجتماعی ایران بوده و بنابراین اعتبار آن تنها به چند کارگان و شماری از ملودی‌های ظاهراً ساده  محدود نیست. به همین دلیل نحوه ی برگزاری و نگاه به اینگونه جشنواره‌ها در قیاس با دیگر جشنواره‌های موسیقی می‌بایست با اعتنا به همه ی جنبه های فرهنگ تاریخی صورت پذیرد.

در این صورت اینگونه جشنواره‌ها از یک سو می‌توانند مبین ظرفیت‌های بی‌بدیل موسیقی اقوام ایرانی بوده و  از دیگر سو عاملی تعیین کننده در شناسایی و تثبیت عناصر بنیادی و ماهوی این رپرتوار به شمار آیند.

بدیهی است انکشاف وجوه بسیار گستردۀ موسیقی قومی – عشایری که محصول قرن‌ها و شاید چند هزاره تعامل و تلفیق دستاوردهای ذوقی و اجتماعی مردم ایران است، تنها به اتکای تحقیقات پراکندۀ معدودی از محققان میسر نیست. بنابراین کشف همۀ جنبه‌ها و ویژگی‌های منحصر به فرد آن با استفاده از دانش همۀ آگاهان و عالمان فرهنگ و قوم موسیقی‌شناسان و با بهره‌برداری از پژوهش‌های نظام‌مند و مستمر محققان به ویژه جلب همکاری پژوهشگران محلی امکانپذیر است.

در عین حال اهداف و برنامه‌های چنین جشنواره¬هایی می بایست به صورت تقویمی و لااقل برای یک دورۀ چند ساله تبیین و تعریف گردد تا جشنواره‌های آتی از نظر محتوایی و شکلی دچار تکرار نشوند.

بر اساس چنین برداشتی لازم بود تا طی ساز و کاری تعریف شده جشنواره های موسیقی اقوام و عشایر ایرانی هر کدام از کارکرد ، شخصیت و ساختار متمایزی برخوردار گردند

بر این اساس قبل از هر چیز لازم دیده شد تا با توجه به گستردگی رپرتوارهای موسیقی مناطق مختلف و نیز حضور و وجود فرهنگ‌ها و پاره فرهنگ‌ها جهت انسجام بخشیدن و تعریفی مشخص از هر جشنواره، کلیت کارگان‌های بومی براساس حوزه‌های مهم فرهنگی تفکیک و نوعی از دسته بندی متریک ایجاد گردد.

این طبقه‌بندی با ایجاد تمهیدات کارگاهی و سخنرانی‌های پژوهشیِ پیش‌بینی شده،  بستر لازم را جهت بررسی بسیاری از موضوعات فنی و ساختاری و پدیده‌های مادی و معنوی مرتبط با آن فراهم ساخت. از همین رو طی شش روز از افتتاح جشنواره در کرمان و اختتام آن در تهران علاوه بر اجراهای صحنه ایِ  گروه های موسیقی که در تالارهای مختلف تهران و کرمان در جریان بود، جمعی از شاخص ترین خنیاگران اقوام و عشایر ایرانی و نیز خنیاگرانی برگزیده از کشورهای گرجستان ، جمهوری آذربایجان ، تاجیکستان، افغانستان و ازبکستان در مباحث کارگاهی و سخنرانی های دانشگاه تهران ، خانه ی موسیقی و نیز تالار رودکی اصیل ترین و قدیم ترین منظومه ها و داستان های موسیقایی و خنیایی را برای پژوهشگران ، موسیقی شناسان ، دانشجویان و علاقمندان به موسیقی خنیایی به اجرا در آوردند تا این رویداد دست کم بازتاب بخشی از ماهیت ارجمند خنیاگری ایرانی باشد.

در پایان فروتنانه از احساس مسئولیت و همه ی همراهی ها، راهنمایی ها خاصه حوصله و بردباری مثال زدنی ریاست محترم جشنواره و سرپرست فرهیخته ی دفتر موسیقی جناب آقای علی ترابی قدردانی نموده و امیدوارم شایسته ی الطاف و اعتمادی که همواره به من داشته اند،  بوده باشم.

جهانگیر نصری اشرفی

 دبیر جشنواره هفتمین جشنواره موسیقی نواحی  

فواد توحيدي:هزينه‌هاي برپايي جشنواره‌ها صرف نگهداري فرهنگ شفاهي موسيقي نواحي شود

فواد توحيدي در نشست «جستاري در موسيقي استان كرمان» به دلايل منحصر به فرد بودن اين موسيقي و انواع موسيقي نواحي و سازهاي اين استان پرداخت.

به گزارش خبرنگار بخش موسيقي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در نشست تخصصي كه روز گذشته ـ 27 ارديبهشت ماه ـ در تالار «عماد» استان كرمان برگزار شد، دبير تخصصي جشنواره موسيقي نواحي با مرور زمينه‌هاي برپايي اين جشنواره در استان كرمان تصريح كرد: سال 78 كه اولين دوره موسيقي نواحي در شهر كرمان برپا شد هيچ گروهي از كرمان شركت نداشت و فكر مي‌كرديم استان ما فاقد موسيقي نواحي است. در حالي كه با تشكيل دبيرخانه يك گروه پژوهشي تشكيل شد و از بردسير، بافت،‌ جيرفت و ... به گشت و گذار پرداختيم و طي 100 سفري كه داشتيم بيش از 35 نمونه ساز و تعداد بي‌نظيري از هنرمندان موسيقي نواحي را كشف كرديم.

او معتقد است: موسيقي نواحي كرمان به لحاظ ملودي، ساز و هنرمندان و تنوع كارهايشان بي‌نظير است.

توحيدي در بخش ديگري از سخنانش به ويژگي‌هاي موسيقي نواحي كرمان و دلايل منحصر به فرد بودن آن پرداخت و افزود: پهناوري استان باعث شده كه موسيقي آن در هيچ نقطه شبيه به نقطه ديگر نباشد، چون مناطق از هم فاصله دارند و موسيقي برخي از مناطق هيچ گونه شباهتي به نقطه ديگر ندارد.

توحیدی، يكي ديگر از دلايل منحصر به فرد بودن اين موسيقي را به سابقه تاريخي استان كرمان مربوط دانست و افزود: كرمان در مركز ايران شايد تنها استاني باشد كه هيچ بيگانه‌اي به آن هجوم نكرده و هيچ فرهنگ خارجي در دل آن وجود نداشته، به همين دليل هم باعث شده موسيقي اين استان كاملا بكر بماند. به طوري كه يك «سرنا» مربوط به دوره هخامنشي و يك سرناي چند هزارساله ديگر در جيرفت پيدا شده است.

او سپس به برخورد فرهنگ‌هاي مختلف در اين استان پرداخت و گفت: كرمان نه تنها دو فرهنگ بلكه بيش از چند فرهنگ را در خود جاي داده و اين نكته باعث شده كه موسيقي متنوع و متفاوتي داشته باشد. بكر بودن استان نيز از ديگر نشانه‌هاي منحصر به فرد بودن موسيقي آن است. مثل مقام «بالايي» كه ما متوجه شديم در عصر عباسيان توسط زرياب در كشور مراكش رواج يافت و نمونه‌هاي بي‌نظير آن در حال حاضر در كرمان ديده مي‌شود و يا حتي مقام «سلام بر خورشيد» كه نوعي نقاره نوازي در سيرجان است.

توحيدي در بخش ديگري از سخنراني خود به برشمردن انواع موسيقي نواحي استان كرمان پرداخت و خاطرنشان كرد: لالايي‌ها، اولين قطعات موسيقي است كه هر فردي با به دنيا آمدن خود مي‌شنود و از موسيقي آن و فركانس‌هاي منظمش لذت مي‌برد. لالايي نوعي درد دل و بيان رنج است كه در هيچ نقطه‌اي از ايران نمي‌توان سراغي از آن نگرفت. اما اين لالايي‌ها معمولا بر اساس گويش اشعار و فرم‌هاي اجرايي متفاوت هستند.

او سپس به ترانه‌ها و آوازهاي كار پرداخت و گفت:‌زنان و مردان آن روزگار مناسب با پيشه خود آوازهايي را زمزمه مي‌كردند اين آوازها يا جنبه كاري داشتند، مثل مقام‌هاي سارباني و ملخ زني يا بيدار كردن مردم هنگام سحر و جمع كردن نذورات و يا ترانه‌هايي براي رفع خستگي بودند. همچون ترانه‌هاي كوچ، پته دوزي، شيريني پزي و غيره.

اين پژوهشگر موسيقي نواحي سومين گونه اين نوع از موسيقي را در آوازهاي آييني و ترانه‌هاي رقص و شادماني دانست و خاطر نشان كرد: در بسياري از مناطق استان با سازها و گويش‌هاي متفاوت مراسم‌ مختلفي اجرا مي‌شد كه بيشتر به آن «رو» به معني راه مي‌گفتند. مثل قربوني، حنابندان، سرتراش و ترانه نازي گلو، كه از اين دسته بودند و البته خيلي متنوع اجرا مي‌شدند.

او ترانه‌هاي مناظره براي دو گروهي كه در برابر هم مي‌نشستند و جواب يكديگر را مي‌دادند را از ديگر نمونه‌هاي اين موسيقي نواحي دانست و سپس به ترانه‌هاي عاشقانه، روايي و حماسي پرداخت و گفت:‌ سبزه پري، پاي جم فارياب، گيسه گل، گيساخان، گرامي خان و نمونه‌هايي از اين دست در اين دسته جاي مي‌گيرند و در كنار آن سوگ آواها را كه براي ماتم عزيزان و معشوق عزيزان خوانده مي‌شود را داريم.

توحيدي همچنين به موسيقي صوفيانه و قلندري و موسيقي مذهبي و موسيقي زورخانه‌اي پرداخت و افزود: در موسيقي صوفيانه و قلندري معمولا با سازهاي دف، سنج و تاروني اجراهاي بي نظيري را شاهد بوديم، چه بسا كه كرمان به واسطه حضور شاه نعمت الله ولي، منبع موسيقي عارفانه است. در موسيقي مذهبي نيز مي‌توان به گونه‌هاي چاووش خواني، تعزيه، نوحه و يا اذان اشاره كرد. نقاشي‌هاي قديمي چارسوق كرمان و يا حمام لطفعلي خان نيز نشان از فرهنگ موسيقي زورخانه‌اي دارد.

اين پژوهشگر موسيقي نواحي در ادامه سخنان خود به تقسيم بندي سازهاي نواحي استان كرمان در سه دسته كوبه‌اي، بادي و زهي كماني پرداخت و در ادامه توضيحاتي ارايه كرد.

او سپس خطاب به حاضران و به ويژه مسئولان گفت:‌هر سال چند استاد برجسته اين حوزه را از دست مي‌دهيم در حالي كه مي‌توانيم هزينه‌هاي برپايي جشنواره‌ها و يا مسائلي از اين دست را صرف نگهداري اين فرهنگ شفاهي بكنيم.

توحيدي متذكر شد: بايد قدر اين موسيقي را بدانيم و براي حفظ آن كوشا باشيم. چه بسا كه وقتي فرزندان اين اساتيد حضور افتخارآفرين پدرانشان را در جشنواره ببينند خودشان هم علاقه مند مي‌شوند كه به جشنواره بيايند و اين موسيقي را ادامه دهند. البته بايد به صورت مكتب‌خانه‌اي در روستاها به اساتيد اين رشته دستمزد بدهيم تا شاهد انتقال آن به نسل‌هاي آينده باشيم.

وي در پاسخ به سوالي درباره چگونگي آموزش موسيقي نواحي گفت: اساس موسيقي نواحي متمركز بر حس است و شايد اساتيد اين رشته از علم موسيقي چيزي ندانند، اما مشكل در اين است كه موسيقي دانان نواحي قدر خودشان را نمي‌دانند. در حالي كه حس آنها به رنگ منطقه خودشان است و سازهايشان منطبق بر فرهنگ موسيقايي آن منطقه است. پس اگر نتوانيم آنها را تشويق كنيم؛اين موسيقي را رها مي‌كنند و اگر به اين ترتيب پيش برويم تا دو دهه ديگر موسيقي نواحي را كاملا از دست مي‌دهيم. لذا بايد اين فرهنگ را به هنرمندان نواحي بفهمانيم تا آنها سازهايشان را رها نكنند.

فواد توحيدي در پايان سخنانش گفت: موسيقي نواحي به دليل سختي‌هاي زندگي اين افراد همواره آميخته با غم است.

بررسی روایت‌های کردی، بختیاری و بوشهری از شاهنامه در آخرین نشست تخصصی

آخرین نشست و اجرای تخصصی هفتمین جشنواره موسیقی نواحی عصر دیروز (سه‌شنبه 27 اردیبهشت) در خانه موسیقی برگزار شد.

دکتر ابوالفضل خطیبی

به گزارش ستاد خبری هفتمین جشنواره موسیقی نواحی در این نشست که با حضور دانشجویان و علاقه‌مندان موسیقی نواحی برگزار شد، پس از قرائت پیام دبیر جشنواره دکتر ابوالفضل خطیبی پژوهشگر ادبیات با موضوع شاهنامه و شاهنامه‌خوانی به سخنرانی پرداخت.

او در ابتدای سخنان خود گفت: فردوسی مصرع پایانی شاهنامه را به همان گونه پایان برد که سی سال پیش از آن آغاز کرده بود؛ "به نام خداوند جان و خرد" مصرع آغازین شاهنامه و "به نام جهان‌داور کردگار" مصرع پایانی است.

خطیبی ادامه داد: این موضوع نشان می‌دهد که شاعر ملی ما یکتاپرست واقعی بود و دوست می‌داشت قهرمانان اصلی او نیز در شاهنامه از همان دوران اسطوره‌ها چنین باشند.

او در ادامه سخنرانی‌اش با اشاره به اینکه شاعران بزرگ ادبیات پارسی پس از فردوسی همگی از این شاعر حماسه ‌سرا در اشعارشان بهره برده‌اند، افزود: کدام سخن‌سرای بزرگ ایران را می‌شناسید که نسیم عطرانگیز بوستان سرسبز شاهنامه بر اندیشه و احساس او نوزیده باشد. نظامی و خاقانی و سعدی و حافظ از جمله این شاعران بزرگ هستند.

خطیبی ادامه داد: مثلا حافظ در یکی از غزل‌های خود از رستم یاد کرده است. وقتی حافظ در آن غزل می‌گوید: «سوختم در چاه صبر از بهر آن شمع چگل/ شاه ترکان فارغ است از حال ما کو رستمی» حتماً داستان بیژن و منیژه را خوب خوانده است.

این پژوهشگر ادبیات در بخشی دیگر از سخنرانی‌اش به وجه ملی‌گرایی فردوسی در شاهنامه اشاره کرد و گفت: فردوسی هیچ‌گاه برای اثبات وطن‌پرستی و ملی‌گرایی‌اش از اندیشه‌های نژادپرستانه تبعیت نکرده است.

او سخنرانی‌اش را با این بیت از شاهنامه فردوسی به پایان رساند: زن و کودک و بوم ایرانیان/ به اندیشه بد منه در میان.

 اما در بخش دیگری از این نشست عباس شیرزادی آهودشتی پژوهشگر درباره منابع شاهنامه سخنرانی کوتاهی ارائه کرد.

 او در سخنانش که بسیار تخصصی بود به نخستین منابعی که می‌توان برای سرودن منظومه‌ای عظیم به نام شاهنامه از آن استفاده کرد، اشاره کرد و گفت: زمانی که آریایی‌ها وارد فلات ایران شدند اعتقادات خود را در اوستا ثبت کردند. نکات و کلید واژه‌هایی در اوستا هست که نشان می‌دهد نخستین منبع سرایش شاهنامه اوستا بوده است. جالب آنکه شباهت‌های معنی داری میان واژه‌های مشترک اوستا و شاهنامه وجود دارد.

او با اشاره به نوع واژه‌های مشترک شاهنامه با اوستا گفت: نام پادشاهان ایرانی همچون جمشید و ضحاک و فریدون و... که در شاهنامه نیز وجود دارد در اوستا هم موجود است. و این موضوع نشان‌دهنده تأثیرپذیری سراینده شاهنامه از اوستا است.

در نشست دیروز خانه موسیقی علاوه بر این دو سخنرانی موسیقی نیز اجرا شد. درویش رحمان خُرخُره خنیاگر پیشکسوت بخش کردنشین آذربایجان غربی بخش‌هایی از شاهنامه کردی را برای حاضران خواند. شاپور کمالی نیز یکی دیگر از هنرمندانی بود که با ساز دوتار روایتی دیگر از شاهنامه کردی را اجرا کرد.

 الله‌کرم مهدویان از استان بوشهر نیز بیت‌هایی از شاهنامه فردوسی را با لحن‌های خنیایی منطقه بوشهر اجرا کرد. آخرین هنرمندی هم که در آخرین روز اجراهای تخصصی هفتمین جشنواره موسیقی نواحی موسیقی اجرا کرد، کوروش اسدپور از هنرمندان منطقه بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد بود. او با فواصل موسیقی بختیاری بدون ساز بیت‌هایی از شاهنامه ابوالقاسم فردوسی را اجرا کرد.

اکبر عالمی اجرای اختتامیه هفتمین جشنواره موسیقی نواحی را بر عهده دارد

مراسم اختتامیه هفتمین جشنواره موسیقی نواحی امشب (چهارشنبه 28 اردیبهشت) در حالی برگزار خواهد شد که اکبر عالمی به عنوان مجری؛این برنامه را اداره خواهد کرد.

به گزارش ستاد خبری هفتمین جشنواره موسیقی نواحی، مراسم اختتامیه این جشنواره که با تجلیل و تقدیر از شش خنیاگر برجسته ایرانی همراه خواهد بود از ساعت 21 در تالار وحدت آغاز خواهد شد.

در این مراسم علاوه بر تجلیل و تقدیر از این خنیاگران سالخورده که اسامی آن ها در مراسم اختتامیه اعلام می شود، بخشی نیز به اجراهای منتخب جشنواره اختصاص خواهد داشت و خنیاگرانی چون سهراب محمدی (نوازنده دوتار از شمال خراسان)، محمدرضا اسحاقی (دوتار نواز از مازندران)، محمد اسحاق بلوچ نسب و علی محمد بلوچ (از بلوچستان) به اجرای برنامه خواهند پرداخت.

در این مراسم همچنین در بخشی به عنوان گروه نوازی گروه های سازینه، عاشیق لار و رزیف قطعاتی را که در جشنواره روی صحنه برده بودند اجرا خواهند کرد.

در بخش های مختلف این مراسم تلاوت قرآن ، پخش کلیپ های بزرگداشت، گزارش دبیر جشنواره، و چند برنامه دیگر نیز در نظر گرفته شده است.

سیدقدمیار حسینی و غلامعلی پورعطایی در دانشگاه تهران نواختند

سیدقدمیار حسینی و غلامعلی پورعطایی دو استاد پیشکسوت موسیقی نواحی در آخرین روز اجراهای هفتمین جشنواره موسیقی نواحی در سالن موسیقی دانشکده هنرهای زیبا برای حاضران نواختند.

سید قدمیار حسینی/غلامعلی پورعطایی

به گزارش ستاد خبری هفتمین جشنواره موسیقی نواحی صبح دیروز (سه شنبه 27 اردیبهشت) این دو استاد پیشکسوت در میان استقبال بی سابقه دانشجویان، موسیقی منطقه کرمانشاه و خراسان را اجرا کردند. استقبال از این اجرا در سالن کوچک دانشکده هنرهای زیبا به حدی بود که دانشجویان بیرون از سالن به شنیدن موسیقی استادان ایستاده بودند.

در ابتدای برنامه پس از قرائت پیام دبیر جشنواره سیدقدمیار حسینی استاد 117 ساله تنبور از کرمانشاه به اجرای کوتاهی از موسیقی منطقه خودش پرداخت.

اما یکی دیگر از برنامه های سخنرانی و کارگاه های تخصصی در دانشگاه تهران سخنرانی داریوش طلایی بود. این آهنگساز و نوازنده تار و سه تار با موضوع تطبیق گوشه های ردیف ایرانی با لحن های خنیایی سخنرانی کرد و از دانشجویان نیز برای اجرای عملی گفته هایش کمک گرفت.

پس از سخنرانی طلایی نیز حسن نباتی و محمود فرضی نژاد منظومه زرنگیس و هیبته را اجر کردند. داستان این منظومه به تراژدی های منطقه دیلمان باز می گردد.

بعد از اجرای گیلان، محمدرضا اسحاقی یکی دیگر از پیشکسوتان موسیقی نواحی از مازندران قطعات چاروارداری و امیری را اجرا کرد.

اما غلامعلی پورعطایی که در برنامه این بخش از جشنواره حضور نداشت، به طور ویژه دو روایت از موسیقی خراسان را اجرا کرد.

 یاد آور می شود هفتمین جشنواره موسیقی نواحی امروز (چهارشنبه ۲۸ اردیبهشت) با برگزاری مراسم اختتامیه به پایان می رسد.

اجرا و بررسی موسیقی "شش مقام" تاجیکستان و ازبکستان

به گزارش ستاد خبری هفتمین جشنواره موسیقی نواحی در این نشست که با حضور دانشجویان، هنرمندان موسیقی تاجیکستان و جهانگیر نصری اشرفی دبیر جشنواره برگزار شد، حاضران به بحث و بررسی موسیقی "شش مقام" تاجیکستان و ازبکستان پرداختند.

در ابتدای این نشست پس از قرائت پیام دبیر جشنواره، کرامت الله رحیم اف کارشناس موسیقی تاجیکستان درباره موسیقی شش مقام تاجیکستان چنین توضیح داد: برخی از کشورهای آسیای مرکزی همچون تاجیکستان و ازبکستان از دیرباز موسیقی شش مقام را سینه به سینه به نسل حاضر منتقل کرده اند. علت نامگذاری "شش مقام" این است که این موسیقی از شش مقام راست، بزرگ، دوگاه، سه گاه، نوا و عراق تشکیل شده است.

او با بیان اینکه این موسیقی حتماً باید سینه به سینه و از طریق استاد و شاگردی به صورت شفاهی آموخته و منتقل شود، گفت: اگرچه با سازهای مختلفی می توان شش مقام را اجرا کرد، اما تنها سازی که این موسیقی باید از طریق آن آموخته شود، تنبور تاجیکستان است.

به گفته او تنبور تاجیک از چهار سیم تشکیل شده که روی کاسه بدون پوست قرار داده می شود. سه سیم همواره روی نت سل کوک می شوند و یکی دیگر بسته به مقامی که اجرا می شود کوک های مختلفی به خود می گیرد.

در این نشست تخصصی علاوه بر سخنرانی کارشناسان، ستاره کرامت اوا و اسد عطا الله اف قطعاتی از موسیقی شش مقام تاجیکستان را برای حاضران اجرا کردند که مورد استقبال دانشجویان قرار گرفت.

جشنواره موسیقی نواحی فستیوالی از موسیقی های ناب است

مهدی آذرسینا در گفت و گو با ستاد خبری هفتمین جشنواره موسیقی نواحی گفت: جشنواره موسیقی نواحی فستیوالی از موسیقی های ناب است و برگزاری این جشنواره به هر شکل خیلی بهتر از آن است که هیچ نشانی از آن در جامعه وجود نداشته باشد.

او با اشاره به اینکه برگزاری چنین جشنواره هایی همواره مدیریت خوب و قوی ای نیاز دارد، افزود: باید طراحی جشنواره موسیقی نواحی طوری صورت گیرد که موسیقی اجرا شده، ناب و همسو با اهداف جشنواره باشد.

این نوازنده عود و کمانچه ادامه داد: تمرکز این جشنواره روی داستان های خنیایی و روایی است. یعنی اجرای موسیقی با خواندن روایت ها و داستان ها است. خود این موضوع نکته مثبتی است. چون هنرمندانی به جشنواره می آیند که گمنام هستند. جمع کردن این هنرمندان در جشنواره موسیقی نواحی اقدام خوبی برای ارائه و معرفی این نوع از موسیقی نواحی است.

آذرسینا در ادامه افزود: باید اهداف جشنواره کاملاً مشخص باشند تا مسیر جشنواره دقیق پیش برود. البته طبیعی است که دبیر جشنواره هدف را تعیین کرده و بر اساس آن پیش می رود اما اینکه چگونه این اهداف به هنرمندان خنیاگر منتقل می شود نیز مهم است.

این آهنگساز افزود: باید دبیر جشنواره بتواند موضوع محوری جشنواره را به نوازنده ها تفهیم کند. باید به آنها بگوید که آنچه مدنظر جشنواره است، موسیقی ناب و به دور از هرگونه شعار است. چون به هر حال برخی از این نوازنده ها از روند جاری موسیقی به دور بوده اند و ممکن است چیزی جز آنچه مدنظر جشنواره است را ارائه کنند.

او در پایان سخنانش گفت: موسیقی مقامی در شرایطی اجرا می شود که می توان بسترهای تئوریک هم برای آن تعریف و بررسی کرد. از طرفی ریشه و هدف هر نوع موسیقی نواحی نیز باید به درستی تبیین و مشخص شود و باری به هرجهت نباشد.

بررسی سه گونه موسیقی منطقه زاگرس در دومین نشست سخنرانی و کارگاه های اموزشی جشنواره

به گزارش ستاد خبری هفتمین جشنواره موسیقی نواحی در این نشست که با حضور هنرمندان و کارشناسان و پژوهشگران موسیقی نواحی برپا شده بود، دکتر بهمن کاظمی پژوهشگر موسیقی منطقه زاگرس به بیان توضیحاتی درباره گونه های مختلف موسیقی در این منطقه جغرافیای پرداخت.

کاظمی در ابتدای سخنان خود گفت: نخستین آشنایی من با موسیقی منطقه زاگرس به لالایی هایی باز می گردد که مادرم به زبان پهلوی برایم می خواند.

او با اشاره به اینکه موسیقی منطقه زاگرس به سه بخش تقسیم می شود ادامه داد: مهاباد و بوکان در اذربایجان غربی در بخش شمالی زاگرس قرار دارند که موسیقی شان نیز تحت تاثیر مناطق اذری نشین است و تاریخی که توسط هنرمندان این منطقه روایت می شود موزیکال است و بیشتر پایان غم انگیز دارد.

این پژوهشگر موسیقی ادامه داد: مهاباد و بوکان مجموعاً حدود 50 داستان دارند که همگی به هم شباهت دارند. در این شباهت ها برخی شخصیت های داستانی باهم ادغام شده اند ولی اسم داستان ها کاملاً متفاوت از هم است.

کاظمی با اشاره به اینکه "یارستان" که در منطقه مرکزی زاگرس قرار دارد، بخش مهم دیگر موسیقی زاگرس را تشکیل می دهد، افزود: ساز اصلی مناطق یارستان تنبور است و منشاء اعتقاداتشان نیز میتراییسم است که البته به تدریج با عرفان ایرانی آمیخته شده است.

به گفته کاظمی موسیقی یارستان شامل دو حوزه گوران و صحنه است و مشهورترین روایت هایشان از شاهنامه کردی است.

این محقق موسیقی در ادامه سخنرانی اش افزود: موسیقی یارستان از فلسفه خاصی برخوردار است. مثلاً تنبور در این اندیشه نمادی از ادم و حوا است. به این ترتیب که سیم اول و مرتبط با پرده ها"حوا" است و سیم واخوان هم" آدم" است.

او با بیان اینکه یکی دیگر از سازهای این منطقه سرنا است، ادامه داد: نغمات غم انگیز با این ساز نواخته می شود. مثل روایت چُمُری که از دیرباز و با توجه به شرایط اجتماعی در مراسم مختلف اجرا می شود.

کاظمی در پایان سخنانش گفت: بخش جنوبی زاگرس هم منطقه لرستان است که موسیقی اش بحث مفصلی می طلبد. اما روایت هایش بر خلاف روایت های دو منطقه دیگر کوتاه تر است و به صورت کوتاه ارائه می شود.

در ادامه این نشست جهانگیر نصری اشرفی پژوهشگر موسیقی و دبیر هفتمین جشنواره موسیقی نواحی درباره موضوع "از گوسان تا حافظ" سخنرانی کرد.

به گزارش ستاد خبری هفتمین جشنواره موسیقی نواحی اشرفی در ابتدای سخنان خود گفت: هنر ایران برخاسته از ده ها قرن تعامل مردم و اقوام بیشماری است که در فلات بزرگ ایران زیسته اند. به همین دلیل است که وارد شدن به بحث هنر این مرزوبوم نیاز به تدقیق بیشتری دارد.

دبیر هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ادامه داد: این یک واقعیت است که مردم ایران از دیرباز تا کنون شفاهی بوده اند. به این معنا که انتقال فرهنگ بیشتر دست ناقلان و هنرمندان و خنیاگرانی است که در این جشنواره هم شاهد حضورشان هستیم.

اشرفی افزود: گوسان ها قرن ها پیش راوی فرهنگ و ادب و موسیقی و آیین های باستان بوده اند. البته نام گوسان از اواخر دوره اشکانی منسوخ شد و واژه خنیاگر جایگزین آن شد. دلیل این جایگزینی هم معلوم است. چرا که با تغییر اعتقادات مردم و به وجود آمدن اعتقادات جدید گوسان ها نمی توانستند همراه با تغییرات اعتقادی پیش بروند.

او ادامه داد: با آمدن خنیاگران حوزه انحصاری گوسان به قشرها و صنوف متعددی واگذار شد که بیشتر آنها خنیاگر بودند. اما این را هم باید بدانیم که خنیاگران اگر چه به راویان موسیقی معروف هستند اما در اصل ناقل بسیاری دیگر از موضوعات موسیقی هم بوده اند.

اشرفی با اشاره به اینکه دلیل اینکه چرا خنیاگران غیر از روایت موسیقی، برخی دیگر از موضوعات را هم روایت می کردند معلوم نیست اما با ورود اسلام به ایران کار اصلی خنیاگران به روایت موسیقی محدود شد.

دبیر جشنواره موسیقی نواحی در ادامه سخنرانی اش گفت: واژه خنیاگر هم از قرن دوم و سوم هجری در حوزه اجتماعی منسوخ شد اما در ادبیات مکتوب مثل شاهنامه فردوسی به کرات از آن استفاده شده است. البته خنیاگران هم مثل گوسان ها رفته رفته تجزیه شدند.

اشرفی در ادامه به بیان توضیحاتی درباره حافظ ها پرداخت و گفت: حافظ ها بر خلاف آنچه در افواه گفته می شود صرفاً قاری قرآن نیستند. آنها با موسیقی وسیع تر برخورد می کنند. مثلاً در یک دوره علاوه بر اینکه قرآن می خواندند و منقبت خوانی هم می کردند در مراسم جشن و سرور هم شرکت می کردند. حافظان به مرور زمان به شاخص ترین جایگزینان خنیاگران تبدیل شدند.

این پژوهشگر ادامه داد: در ایران و در شمال خراسان نیز تا یک دوره حافظ ها وجود داشتند اما اکنون دیگر نیستند. امروز می توانیم حافظ ها را در تاجیکستان و ازبکستان و افغانستان پیدا کنیم.

او در پایان سخنانش افزود: حافظ ها پس از منسوخ شدن در ایران نام های دیگری مثل بخشی ها، عاشق ها، پهلوان ها و نام های دیگر به خود گرفتند.

در نشست دیروز خانه موسیقی علاوه بر این دو سخنرانی پیرمحمد ذوالنوری موسیقی کلام کرمانشاه را اجرا کرد و شهباز دالمند و میرزاعلی چهرازی قطعاتی از منظومه حیدربیگ و صنمبر و گل گیس را برای حاضران اجرا کردند.

تجلیل از برجسته ترین خنیاگران ایران در اختتامیه جشنواره موسیقی نواحی

به گزارش ستاد خبری هفتمین جشنواره موسیقی نواحی، در این مراسم که از ساعت 30/20 چهارشنبه آغاز خواهد شد علاوه بر تجلیل و تقدیر از این خنیاگران سالخورده که اسامی آن ها در مراسم اختتامیه اعلام می شود، بخشی نیز به اجراهای منتخب جشنواره اختصاص خواهد داشت.

 طبق برنامه در بخش اجرای خنیاگران سهراب محمدی(نوازنده دوتار از شمال خراسان)، محمدرضا اسحاقی(دوتار نواز از مازندران)، محمد اسحاق بلوچ نسب و علی محمد بلوچ(از بلوچستان) به اجرای برنامه خواهند پرداخت.

 در این مراسم همچنین در بخش های گروه نوازی گروه های سازینه، عاشیق لار و رزیف قطعاتی را که در جشنواره روی صحنه برده بودند اجرا خواهند کرد.

 در مراسم تلاوت قرآن ، کلیپ بزرگداشت  و انواع خنیاگری ایرانی با ساختاری متفاوت پیش بینی شده است.

جدول اجراهای کرمان در هفتمین جشنواره موسیقی نواحی

 

سالن‌های «خانه شهر» و «تالار عماد» در شهر کرمان هم‌زمان با تهران میزبان اجراهای هفتمین جشنواره موسیقی نواحی خواهند بود.

 به گزارش ستاد خبری هفتمین جشنواره موسیقی نواحی اجراهای موسیقی در سالن «خانه شهر» و برنامه‌های پژوهشی و سخنرانی در تالار عماد شهر کرمان برگزار خواهند شد.

 در نخستین روز برگزاری این جشنواره در تاریخ شنبه 24 اردیبهشت از ساعت 20 گروه «خیوه یولی» به سرپرستی طواق سعادتی، گروه بیدخون مرغک بم کرمان و گروه نرماشیر کرمان در سالن «خانه شهر» به اجرای موسیقی خواهند پرداخت.

 سالن «خانه شهر» کرمان همچنین در روز دوم جشنواره در تاریخ یک‌شنبه 25 اردیبهشت از ساعت 20 میزبان گروه آئینی «رِزیف» به سرپرستی حسن رونده و گروه عنبرآباد کرمان است.

  اما در روز سوم جشنواره به تاریخ دوشنبه 26 اردیبهشت گروه‌های «ارزوئیه» کرمان، «بیدخون مرغک» بم و گروه دف‌نوازان کردستان از ساعت 20 در سالن «خانه شهر» کرمان به اجرای برنامه موسیقی خواهند پرداخت.

 بر اساس این گزارش گروه «امیرآباد شول» سیرجان و گروه «گیل و آمارد» گیلان به سرپرستی ناصر وحدتی در آخرین روز اجراهای جشنواره در تاریخ سه شنبه 27 اردیبهشت در سالن «خانه شهر» میزبان علاقه‌مندان موسیقی نواحی خواهند بود.

 همچنین بخش پژوهشی و سخنرانی‌ها نیز از روز دوشنبه ۲۶ اردیبهشت از ساعت 17:30 در تالار عماد برگزار خواهد شد.

در دومین روز جشنواره:برگزاری 10 کنسرت و دو نشست پ‍ژوهشی در تهران و کرمان

هفتمین جشنواره موسیقی نواحی  برنامه های خود را امروز(25 اردیبهشت)با برگزاری 10 کنسرت و 2 نشست تخصصی پ‍ژوهشی در تهران و کرمان پی می گیرد.

به گزارش ستاد خبری هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ، دومین روز از این جشنواره با سخنرانی و کارگاه های آموزشی  از ساعت 11 در سالن پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران برگزار می شود. در این برنامه موسیقی کوراغلوی تاجیکی ، با سخنرانی کرامت الله رحیم اف مورد بررسی قرار می گیرد.

این در حالی است که از ساعت 16 نیز سالن رودکی میزبان موسیقی فارس و لرستان خواهد بود و در ادامه ایرج رحمان پور، پیمان بزرگ نیا و بهزاد پاکدل در حاشیه این اجرا به سخنرانی می پردازند.

 سالن رودکی پس از این اجرا، در ساعت 18 به برگزاری برنامه از موسیقی کهکیلویه و بویر احمد، لردگان و بمئی، بختیاری اخنتصاص دارد که  با سخنرانی محمد سعید اسلامی نژاد و همت هاشمی اجرا می شود.

در تالار وحدت نیز از ساعت 21 کنسرت گروه خیوه یولی به سرپرستی طواق سعادتی موسیقی ترکمن را اجرا می کنند و در ادامه کنسرت گروه موسیقی سازینه به سرپرستی پیمان بزرگ نیا به روی صحنه می رود.

همچنین در سالن خانه موسیقی از ساعت 18  کرامت الله رحیم اف درباره موسیقی کوراغلوی تاجیکی صحبت می کند و در ادامه موسیقی کوراوغلی خوان(گورقولی خوان) اجرا می شود.

در کرمان نیز کنسرت دو گروه رزیف به سرپرستی حسن رونده و گروه عنبر آباد بر گزار می شود.

هفتمین جشنواره موسیقی نواحی از 24 تا 28 اردیبهشت ادامه خواهد داشت.

در هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ایران:"سوتاکو"منتشر شد

ویژه نامه هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ایران در کرمان منتشر شد. همزمان با آغاز به کار هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ،ویژه نامه این جشنواره با عنواه "سوتاکو"منتشر شد.

در این ویژه نامه که از سوی روابط عمومی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان چاپ و منتشر شده است ،برنامه اجرای گروههای شرکت کننده در جشنواره،معرفی اعضای گروههای کرمانی همراه با مطالب و یادداشت هایی از مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان و مسولین این اداره کل در خصوص جشنواره درج شده است.

در "سوتاکو" دو مطلب از دبیر تخصصی جشنواره و دبیر اجرایی جشنواره موسیقی به چشم می خورد.

همچنین در توضیح عنوان "سوتاکو" در متن ویژه نامه آمده است: انار تازه و قرمز را از درخت می گیرند،بعد با یک سوراخ در پوستش تمام دانه هایش را خالی می کنند و چند سوراخ هم به تنش می زنند،آن وقت از انار خالی شده صدایی در می‌آید شبیه صدای خوش نی و کسانی هستند در کرمان که به نوازنده های انار یا "سوتاکو"معروفند.

همزمان با برگزاری جشنواره موسیقی نواحی:اجرای موسیقی نواحی در معابر و پارک های کرمان

دیروز شنبه 24 اردیبهشت ماه دو گروه شرکت کننده در هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ایران در کرمان به اجرای برنامه پرداختند.

گروه عنبر آباد از ساعت20:30 در پارک مطهری کرمان برنامه اجرا کرد و گروه حقیقت سیرجان در پارک شورا علاقه مندان به نوای موسیقی محلی ایران را لبریز از شوق کرد.

گروه حقیقت شامل پنج نوازنده سرنا، نقاره و دهل می باشد .این گروه همچنین دو دستمال باز و یک ترکه باز دارد.

" نوای عیسی خان " " ناری گلو" و" نازی به نازم" اسامی قطعاتی است که این گروه در هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ایران در کرمان اجرا می کند.

همچنین دیروز اولین گروه شرکت کننده در هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ایران هم در میدان گنجعلیخان کرمان به اجرای برنامه پرداخت.

گروه صولت از ساعت 10:30 صبح دیروز در این محل کار خود را آغاز کرد.اجرای چندین قطعه موسیقی نواحی در فضایی با معماری ویژه این میدان حال و هوای ویژه ای داشت. گروه صولت متشکل از چهار نوازنده و یک خواننده قطعاتی با نام های "نبات فنبات" "حنا بندان" و "چهارده ایرانشهر"را در جشنواره هفتم اجرا می کند.

جدول برنامه های هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ایران

 

شنبه 24 اردیبهشت:

سالن رودکی (اجرای داستان های خنیایی) ساعت 16

قزاق : غفور قزاق، مصطفی قزاق
حافظی تاجیکستان : عزیز بیک ضیائف(داستان کوراوغلو)
قشقایی: ابراهیم کهندل پور، مراد قلی ابراهیمی
نوازندگان: پیران درخشان، دامون شش بلوکی
قزلباش (رامیان): محمد رجبعلی، محمد نعیمی
توضیحات  اجرا : امیر سهرابی، پروین بهمنی، محمد نعیمی

سالن رودکی (اجرای داستان های خنیایی) ساعت 18

شاهسون، همدان، ساوه : حسن بوداغی، حیدر محمودی، تقی محیط، اسد فرجی
آذری: چنگیز بی ریا، قدرت الله میرزاپور، ابراهیم سلیمانی، مناف رنجبر، یدالله عیوضی پور
توضیحات  اجرا: امیر سهرابی، کوثرعلی شهبازی، جواد حسینقلی پور

تالار وحدت (اجرای عمومی) ساعت 21

گروه عاشیق لار (احد ملکی علیشاه) موسیقی آذربایجان
گروه چریکه (سلمان حسینی) موسیقی کردی

سالن خانه موسیقی(نشست و اجرا های تخصصی) ساعت 18

موضوع: موسیقی عاشیقی . سخنران: داریوش پیرنیاکان، اجرای موسیقی: آشوق ممد ممداف (گرجستان)، عاشیق محمود ممداف(آذربایجان)، عاشیق قدرت الله میرزاپور(ایران)

سالن گروه موسیقی پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران (سخنرانی و کارگاه های آموزشی) ساعت 11

موضوع: موسیقی حافظی
سخنرانان : جهانگیر نصری اشرفی، اصل الدین غفور اف، 
- اجرای موسیقی حافظی سبک هرات: خنیاگران : محمود خوشنواز، محمد نسیم خوشنواز، حمید سائل(افغانستان)
- اجرای موسیقی حافظی ازبکستان :اسد اسد عطا الله اف
- اجرای موسیقی قورقون تپه تاجیکستان،(منظومه نگار) خنیا گر: اصل الدین غفوراف

کرمان سالن خانه شهر ساعت 20

گروه خیوه یولی – گروه بید خون مرغک بم کرمان – گروه نرماشیر کرمان

یکشنبه 25 اردیبهشت:

سالن رودکی (اجرای داستان های خنیایی) ساعت 16

فارس : شهباز دالمند، میرزا علی چهرازی، اسدالله موسویان، لطیف نجفی، محمد رضا طاهر پور
لرستان: محمد یار احمدی، ایرج رحمانپور
نوازندگان : غلام سبزعلی، احسان عبدی پور، احسان پاکدل
توضیحات اجرا :ایرج رحمانپور، پیمان بزرگ نیا، بهزاد پاکدل

سالن رودکی (اجرای داستان های خنیایی) ساعت 18

کهکیلویه و بویر احمد : احمد احمدی، رحمان طاهری فر، محمد بزرگیان، محمد سعید اسلامی نژاد، 
لردگان و بمئی: محمد بهداروند، کوروش اسد پور
بختیاری : غلام شاه قنبری، محمد بهدا وند، جواد خسروی نیا
نوازندگان: علی اسدی، مهران توکلی
توضیحات اجرا: محمد سعید اسلامی نژاد، همت هاشمی، پیمان بزرگ نیا

تالار وحدت (اجرای عمومی) ساعت 21

- گروه خیوه یولی(طواق سعادتی) موسیقی ترکمنی
- گروه سازینه( پیمان بزرگ نیا) موسیقی بختیاری، قشقایی، بویر احمدی و لری

سالن خانه موسیقی(نشست و اجرا های تخصصی) ساعت 18

1. داستان های اقوام و عشایر زاگرس(کرد و لر). سخنران: دکتر بهمن کاظمی .
 اجرا منظومه کرمی و قدم خیز : ایرج رحمانپور نوازنده: احسان عبدی پور(لرستان)
اجرای کلام : سید محمد ذوالنوری(کرمانشاهان)
2. از گوسان تا حافظ. سخنران : جهانگیر نصری اشرفی، اجرای منظومه کوراوغلو( عاشیق قدرت الله میرزا پور) و اجرای منظومه حیدر بیک، صنمبر و گل گیس :شهباز دالمند، میرزا علی چهرازی

سالن گروه موسیقی پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران (سخنرانی و کارگاه های آموزشی) ساعت 11

موضوع: کوراوغلوی تاجیکی – فارسی
سخنران : کرامت الله رحیم اف
اجرای موسیقی: کوراوغلی به زبان فارسی
کوراوغلی خوان(گورقولی خوان): عزیز بیک ضیائف
اجرای موسیقی: ابراهیم ادهم
خنیاگر: عمر تیموراف

کرمان سالن خانه شهر ساعت 20

گروه آئینی رزیف – گروه عنبرآباد کرمان

دوشنبه 26 اردیبهشت

سالن رودکی (اجرای داستان های خنیایی) ساعت 16

مازندران : محمد رضا اسحاقی، حمید زمانی، شعبان نیکخو، نوازنده: رضا دیو سالار
گلستان: سید احمد حسینی، علی حسین قنبری
ترکمن: طواق سعادتی نوازندگان: غفور امانیان، امین سعادتی، محمد ابری
گیلان: علی اسمی، حسن نباتی. نوازنده: محمود فرضی نژاد
تالش : صمد حبیبی
توضیحات اجرا: محمود فرضی نژاد، سید احمد حسینی، عباس شیرزادی آهو دشتی

سالن رودکی (اجرای داستان های خنیایی) ساعت 18

خوزستان: حسین تارزاری، نوازندگان : محمد علی کوچکی، جواد میاناوی
بوشهر: حسین شاکر، محمد رضا بلادی 
هرمزگان: قنبر راستگو، محمد منصور وزیری
توضیحات اجرا: علی رضایی، محمد علی کوچکی، محمد رضا بلادی

تالار وحدت (اجرای عمومی) ساعت 21

- نگاهی به موسیقی محلی و داستانی اسکاندیناوی: گروه اسکروک نوروژ
- گروه گیل و آوارد (ناصر وحدتی) . گیلان

سالن خانه موسیقی(نشست و اجرا های تخصصی) ساعت 18

1. موضوع : بازخوانی داستان فرود بر پایه نگاه به دیگری. سخنران: سید محمد جمال طاهری
اجرای منظومه زلیخا (سهراب محمدی) . کردی سمال خراسان
2. موضوع: نقالی در ایران . سخنران : دکتر سجاد آیدنلو
اجرای شاهنامه خوانی(کوروش اسد پور) بختیاری و کهکیلویه بویر احمد

سالن گروه موسیقی پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران (سخنرانی و کارگاه های آموزشی) ساعت 11

موضوع : موسیقی شش مقام در تاجیکستان و ازبکستان.
سخنران : دکتر منصوره ثابت زاده
اجرای موسیقی شش مقام
خنیاگران : تورجان جورایف ، ستاره کرامت اوا

کرمان سالن خانه شهر ساعت 20

گروه ارزوئیه کرمان -گروه بیدخون مرغک بم - گروه آبیدر سنندج

سه شنبه 27 اردیبهشت

سالن رودکی (اجرای داستان های خنیایی) ساعت 16

کردستان، آذربایجان غربی: خضر قادری، درویش رحمان خرخره، نوازنده صلاح خضری
شمال خراسان : سهراب محمدی، حسین ولی نژاد
کرمانشاهان: سید قدم یار حسینی، سید پیر محمد ذوالنوری، سید خیال یادگاری، شاپور کمالی
توضیحات اجرا: دکتر بهمن کاظمی، صلاح خضری

سالن رودکی (اجرای داستان های خنیایی) ساعت 18

بلوچستان، : محمد اسحاق بلوچ نسب. نوازندگان : علی محمد بلوچ، لهل محمد هوت، نسیم بلوچ، وحید بلوچ نسب، علی شکل زهی، حمزه جد، فاروق رحمانی
کرمان: علی ناصری، یوسف سلیمی. نوازنده : علیشاه جوشن پور. 
خراسان جنوبی: غلامحسین غفاری، غلامعلی پور عطایی
توضیحات اجرا: فاروق رحمانی، محمد حقگو

تالار وحدت (اجرای عمومی) ساعت 21

- گروه آئینی رزیف ( حسن رونده) موسیقی هرمزگان
- گروه زهیروک (محمد اسحاق بلوچ نسب) موسیقی بلوچی

سالن خانه موسیقی(نشست و اجرا های تخصصی) ساعت 18

1. موضوع: شاهنامه و شاهنامه خوانی. سخنران: ابوالفضل خطیبی. اجرای شاهنامه خوانی: شاپور کمالی. درویش رحمان خرخره
2. موضوع : منبع شاهنامه . سخنران : عباس شیرزادی. اجرای شاهنامه خوانی: الله کرم مهدویان(بوشهر)

سالن گروه موسیقی پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران (سخنرانی و کارگاه های آموزشی) ساعت 11

موضوع : تطبیق گوشه های ردیف با لحن های خنیایی 
 سخنران : دکتر داریوش طلایی 
اجرای منظومه زرنگیس و هیبته : علی اسمی و حسن نباتی (گیلان)
اجرای منظومه مجنونی: سید قدم یار حسینی(کرمانشاهان)
اجرای چارواداری و امیری: محمدرضا اسحاقی(مازندران)

کرمان سالن خانه شهر ساعت 20

گروه امیر آباد شول سیرجان –  گروه گیل و آمارد

 

برای مشاهده جدول برنامه ها اینجا کلیک کنید

برنامه های نخستین روز هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ایران

در نخستین روز این جشنواره از ساعت 11 در سالن گروه موسیقی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران که ویژه سخنرانی و کارگاه‌های آموزشی است، جهانگیر نصری اشرفی دبیر هفتمین جشنواره موسیقی نواحی و اصل‌الدین غفوراف درباره موسیقی حافظی سخنرانی کردند.

ساعت 16 نیز در سالن رودکی داستان‌های خنیایی قزاق، حافظی تاجیکستان، قشقایی و قزلباش(رامیان) اجرا شد. همچنین کارشناسان توضیحاتی درباره این اجراها برای حاضران ارائه کردند.

در ساعت 18 نیز در همین سالن داستان‌های خنیایی شاهسون، همدان، ساوه و مناطق آذری توسط تکنوازان هر یک از این مناطق اجرا شد که کارشناسانی بر روی هر یک از این اجراها توضیحاتی ارائه دادند.

ساعت 21 شب گذشته نیز تالار وحدت در بخش اجراهای عمومی در سانس اول میزبان گروه «عاشیق‌لار» به سرپرستی احد ملکی از موسیقی آذربایجان بود؛ در سانس دوم این تالار نیز گروه «چریکه» به سرپرستی سلمان حسینی به اجرای موسیقی کردی پرداخت.

سالن خانه موسیقی هم که ویژه نشست ها و اجراهای تخصصی جشنواره هفتم موسیقی نواحی است، در نخستین روز جشنواره از ساعت 18 میزبان داریوش پیرنیاکان بود که درباره موسیقی عاشیقی سخنرانی کرد. 

در این بخش علاوه بر سخنرانی عاشیق ممد ممداف از گرجستان، عاشیق محمود ممداف از جمهوری آذربایجان و عاشیق قدرت میرزاپور از ایران موسیقی عاشیقی اجرا کردند.

در این سالن همچنین موسیقی حافظی سبک هرات، موسیقی حافظی ازبکستان و موسیقی قورقون تپه تاجیکستان نیز توسط خنیاگران منطقه اجرا شد.

این در حالی است که روز گذشته در شهر کرمان نیز از ساعت 20 گروه خیوه یولی، گروه بیدخون مرغک بم کرمان و گروه نرماشیر کرمان در سالن خانه شهر موسیقی اجرا کردند. 

هفتمین جشنواره موسیقی نواحی از 24 تا 28 اردیبهشت ماه سال جاری در تهران و کرمان برگزار می شود.

نگاهی کوتاه به برگزاری هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ایران

یکی از اتفاقات خوب در حوزه موسیقی را می‌توان برگزاری جشنواره موسیقی نواحی دانست؛ جشنواره‌ای که در ششمین دوره خود در سال 83 به دلایل نامعلومی تعطیل شد.

وعده برگزاری این جشنواره در خردادماه سال گذشته از سوی حمید شاه‌آبادی، معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام شد و زمزمه‌های برگزاری آن در آذر ماه سال گذشته با معرفی دبیر به گوش رسید و بعد از گذشت یکسال این وعده تحقق یافت تا هفتمین جشنواره موسیقی نواحی با دبیری جهانگیر نصری اشرفی در تهران و کرمان از 24 تا 28 اردیبهشت برگزار شود. برگزارنشدن این جشنواره در میان جشنواره‌های گوناگون هنری یک خلأ در حوزه فرهنگ محسوب می‌شد، بنا به گفته دبیر جشنواره بازنگری این جشنواره از سوی مسئولان یکی از دلایل وقفه این جشنواره بوده‌است. به همین دلیل این دوره از جشنواره با رویکردی متفاوت با دوره‌های قبلی برگزار می‌شود.

هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ایران در 4 بخش برگزار می‌شود. نصری اشرفی با اشاره به این 4بخش تصریح کرد که مهم‌ترین بخش این جشنواره به خنیاگری و داستان‌پردازی اختصاص دارد که در سالن رودکی برگزار می‌شود و حدود 80 تن از هنرمندان خنیاگر به اجرای شاخص‌ترین داستان‌ها و منظومه‌های موسیقایی خواهند پرداخت.این پژوهشگر موسیقی و فرهنگ شفاهی ایران در ادامه به بخش کارگاهی که در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران اجرا می‌شود، اشاره کرد که هنرمندانی از کشورهای‌ ایران، ازبکستان، تاجیکستان، افغانستان، آذربایجان و گرجستان نمونه‌های فاخری از داستان‌های موسیقیایی را بر اساس مباحث کارگاهی پژوهشگران و سخنرانان ارائه خواهند کرد.بخشی که برای استفاده دانشجویان و هنرمندان موسیقی پیش‌بینی شده ‌است.

آنطور که دبیر جشنواره اعلام کرده است، مجموعه سخنرانی‌ها و اجراهایی که در سالن خانه موسیقی ایران برگزار می شود، اختصاص به مبنایی‌ترین موضوعات ساختار موسیقی داستانی ایران دارد. اما بخش چهارم اختصاص به گروه نوازی 8 گروه برجسته عاشیقلار،‌سازی‌نه، خیوه‌لی، گیل‌آمارد، زهیروک، رزیف و گروه‌هایی از تاجیکستان دارد که در تالار وحدت برگزار می‌شود و گزیده‌ای از موسیقی مناطق ایران را برای مخاطبان اجرا خواهند کرد.

پیمان بزرگ‌نیا، کارشناس موسیقی بخش غرب کشور و عضو ستاد برگزاری جشنواره در این مورد گفت : این دوره از جشنواره با رویکرد پژوهشی برگزار می‌شود و ویژگی‌ای که جشنواره امسال نسبت به دوره‌های قبلی دارد، به حضور هنرمندان موسیقی نواحی برمی‌گردد که حاصل پژوهش‌های جهانگیر نصری اشرفی اصفهانی، دبیر جشنواره است. به همین دلیل شاهد چهره‌های تکراری در این دوره از جشنواره نیستیم.

بنا به گفته این کارشناس موسیقی، این گروه‌ها تا به امروز در هیچ جشنواره‌ای شرکت نکرده‌اند. او دلیل انتخاب این گرو‌ه‌ها را سیاست جشنواره اعلام کرد و گفت: سیاست جشنواره امسال بر تمرکز این گروه‌ها بوده است. در دوره‌های گذشته همه به ‌دنبال چهر‌ه‌های قدیمی بودند و در این دوره تصمیم بر این شد که چهره‌های جدید معرفی شوند. به همین دلیل تصمیم گرفتیم که بر اساس شناخت و توانایی هنرمندان آنان را به جشنواره دعوت کنیم. این افراد در منطقه خودشان چهره هستند. ممکن است که در جشنواره‌ها و یا در بین اهالی موسیقی شناخته شده‌ نباشند. برای ما مهم این است که در موسیقی منطقه خودشان توانمند هستند.

در این دوره از جشنواره، برخلاف 6 دوره قبلی که تنها در شهر کرمان برگزار می‌شد، تهران هم میزبان هنرمندان موسیقی نواحی خواهد بود. دبیر جشنواره با اعلام اینکه برگزاری جشنواره‌ها که دارای ماهیت بومی، قومی و عشایری هستند، در شهرستان مفیدتر است به این نکته اشاره کرد که مسئولان برگزار‌کننده هم به این نکته معتقد هستند. نصری اشرفی این احتمال را داد که در سال‌های آینده مکان اصلی جشنواره به سمت شهرستان‌ها برود.او همزمانی اجرای جشنواره تهران و کرمان را براساس هماهنگی به عمل آمده بین ارشاد کرمان و معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دانست و افزود: با توجه به سوابق برگزاری چند دوره از این جشنواره در کرمان، مسئولان کرمانی علاقه‌مند بودند تا جشنواره هفتم در شهرستان مذکور نیز اجرا شود که در این زمینه موافقت وزارتخانه را کسب کردند.